Trois couleurs Rosé, Blanc et Rouge * Les Vins du Sud-Ouest deel 2


Denk je aan Frankrijk, dan hoort daar een balade dans les vignes bij, toch? 
Wij gingen in de ochtenddauw op stap in het Domaine Damiens in het kleine dorpje Aydie.  Deze wijngaard van 16ha met een familietraditie van 3 generaties is biologisch gecertificeerd. Hier wordt met de Hérody-methode gewerkt om het natuurlijke potentieel van de bodem te behouden. Concreet: al 15 jaren geen chemische meststof meer en sinds 2009 gelukkig ook geen onkruidverdelger meer. De wijngaard ging in 2011 in omschakeling naar biologische wijnbouw en verkreeg het certificaat in 2014. Je kan de wijnen van Pierre-michel Beheity trouwens in ons land via Boeren en Buren verkrijgen. 



Château de Crouseilles is gelegen in het hart van AOC Madiran en Pacherenc du Vic-Bilh. Het dorp is bekend voor zijn prestigieuze kasteel en wijnkelder. Na de phylloxera-crisis en beide wereldoorlogen die groei van de wijngaard hadden verhinderd, werd deze Cave de Crouseilles is in 1950 opgericht door heuse pioniers. Deze wijnmakers waren trots op hun tradities en waarden, vochten tegen de trend van maïs monocultuur en zijn erin geslaagd specifieke terroirs te "temmen". Zij staan dan ook aan de basis van de productie van karaktervolle wijnen die hun terroir tot uitdrukking brengen. Deze Cave de Crouseilles was de eerste die de Madiran en Pacherenc Vic-Bilh bekend maakte buiten le Sud-Ouest met hun Carte d'Or.
Wij kregen er een uitgebreide rondleiding, tasting en lunch. Er worden gemiddeld 5 miljoen flessen op de markt gebracht waarvan 15% naar groothandel en wijnwinkels gaat, 65% kleinhandel. Een kleine 10% voor export en de overige 10% verkoop op het kasteel zelf. Hun selectie aan kwaliteitswijnen kan je ook via de webshop bestellen. Zeker een aanrader tijdens je reis. Ik las trouwens op hun site dat je ook een Séjour chez les vignerons kan boeken. Die staan alvast op mijn coup de coeur- lijstje



Een stukje geschiedenis en aardrijkskunde...
Aan de voet van de Pyreneeën ligt de Appelation d'Origine Contrôlée Madiran in het land Vic-Bilh (oude land). Het middeleeuws dorp Madiran, genoemd naar de wijngaard Madiran waarvan de oorsprong teruggaat tot de Oudheid. De 16de tot de 18de eeuw worden de "gouden eeuwen"  van de wijn genoemd. Henry IV serveerde ze aan zijn meest prestigieuze Franse én buitenlandse gasten in het kasteel van Pau.
Tannat, een lokale variëteit, is de basis van de identiteit en originaliteit van de Madiran-wijnen.
AOC Madiran, de appelatie is afkomstig van de Pyreneese formatie rond een opeenvolging van parallelle hellingen die ZN georiënteerd zijn op 3 afdelingen: Pyrénées-Atlantiques, Gers, Hautes-Pyrénées. Drie druivenrassen: Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Tannat vormen de Madiran-wijn,  die rijk is aan tannine.
De appelatie is samengesteld uit ongelijksoortige bodems, klei-kalksteen, klei of keizelstenen. Met een vochtig klimaat in de lente, koel en droog in de zomer en dan heet en droog.
Dit zorgt voor intense en aromatische wijnen met tonen van kruiden en aroma's van zwart fruit (bramen en bessen).

De "Madiran Classiques" zijn het resultaat van de mix van Tannat, Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc. Deze wijnen rijpen minstens een jaar, voornamelijk in eiken vaten. Dit zijn intense, fruitige en frisse wijnen. De "Madiran Nouveau Style" heeft dezelfde mix van druivensoorten. Maar een selectie van jonge wijnstokken, verkorte extracties en kleine thermovinificatie zorgen ervoor dat de Tannat meer de nadruk krijgt, meer fruit, frisheid en flexibiliteit. Dus meer toegankelijk.
AOC Pacherenc duVic-Bilh is op hetzelfde gebied gelegen maar is volledig gewijd aan witte wijnen. Deze wijngaard van 300 hectare biedt ideale omstandigheden voor een zoete rijping van de lokale druivensoorten Gros Manseng, Petit Manseng, Petit Courbu,  Arrufiac.
AOC Béarn. De provincie Béarn is een klein gebied in het ZW van Frankrijk, gehecht aan de uitlopers van de Pyreneeën. Deze apellatie bestaat uit drie wijnbouwkernen, enkele gemeenten in het ZW van de Gers, de Hautes-Pyrénées en een deel van Pyrénées-Atlantiques. De meest opmerkelijke is langs de Adour, een rivier met uniek microklimaat. Na de crisis eind 19de eeuw werden de lokale druivensoorten herplant.










Eric Fitan is naast wijnboer ook voorzitter van het AOC. Tijdens een bezoek aan het Monument Historique vertelde hij ons waarom het zo belangrijk en dringend is om de lokale druivenrassen te redden. "We zijn op zoek naar authentieke wijnen, gemaakt van druivensoorten uit de uitlopers van de Pyreneeën en de Adour-vallei, lokale en resistente druivensoorten."
Onder de naam Saint Mont werken 200 wijnboeren in een wijngebied van 1200 hectare. De wijnen van Saint Mont zijn nog erg jong. In 1981 kregen ze het predicaat Appelation d'Origine Vin Délimité de Qualité Supérieure (AOVDQS) en in 2011 unaniem dat van AOC. Van de 200 wijnboeren hebben sommigen het familiebedrijf overgenomen. Anderen zijn "nieuwkomers", maar allemaal hebben ze gekozen voor een gezamelijk avontuur: de productie van eerlijke wijnen. De naleving van de AOC-eisen en promotie van de assemblage wijnen, passie voor Saint Mont uit zich in de eerbied voor de teelttraditie, diversiteit van druivenrassen, handmatig oogsen en behoud van oude wijnpercelen. Dit is de identiteit en gegarandeerd kwaliteit van de Saint Mont.  
Eric Fitan vertelt over de historische inscriptie van de pre-phylloxerische wijnstok van Sarragachies in juni 2012 en de gevolgen hiervan voor de appelatie Saint-Mont. De wijnmakers van Saint Mont en Plaimont richtten in juni 2012 een serre op met 60 druivenrassen uit de wijnstokken van de regio. Dit perceel van 20ha zandgrond bevat wijnstokken die meer dan 200j oud zijn, dit is van vóór de phylloxera epidemie eind 19de eeuw. Het heeft geen latwerk, niet-geënte wijnstokken, is geplant aan beide zijden en grenst aan het huis van de huidige eigenaar. Dit perceel was al sinds 1830 de boomgaard van het huis.  
De inscriptie is het resultaat van een werk dat eind jaren 1970 werd geïnitieerd door Jean-Paul Houbart (voormalig technicus in de kelder van Saint Mont) en  André Dubosc (voormalig directeur van de producenten Plaimont). Door deze wijnstok te registreren bij Historische Monumenten heeft de DRAC (dit is het regionaal directoraat voor Culturele zaken) de diversiteit beschermd, en niet enkel voor Saint- Mont.


Wij verbleven in het prachtig gerenoveerde **** hotel Monastère de Saint-Mont en werden 's  avonds uitgenodigd om aan te schuiven aan de lange tafel in Marciac. Samen met de wijnboeren. En allemaal met de typische zwarte baret ! Met schotels charcuterie om te delen en de mooiste flessen wijn op tafel. Nadien nog een concert op het jazz festival, afgesloten met nog een glas heerlijke wijn.
Dit waren mijn persoonlijke favorieten. Het overzicht van wijnen van Plaimont kan je hier vinden.



In het kleine middeleeuwe dorp in Aignan met 150 (!) inwoners ligt Château de Sabazan.
De wijngaard heeft een totale oppervlakte van 17 hectare met de lokale wijnstokken Tannat, Cabernet Sauvignon en Pinenc. Hiervan wordt 9 hectare gebruikt voor de productie van de Grand Vin du Château de Sabazan. De wijngaard heeft een bijzondere ligging op het plateau met "Sables Fauves", roestbruin, compact, arm zand. De bodem is erg verfijnd en de wortels moeten diep in de grond doordringen om een teveel of tekort aan water te voorkomen. Daarom kunnen enkel wijnstokken van meer dan 15 tot 20 jaar oud worden gebruikt.
De wijnbouwers van Plaimont streven ernaar om de lokale druivenrassen te herwaarderen. Daarom hebben ze sinds 2008 in hun museumwijngaard een vergeten druivenras uit de familie van de Tannat nieuw leven ingeblazen. De Manseng noir wordt gebruikt voor de Moonseng, een assemblagewijn van Merlot en Manseng Noir met een dieprode kleur en zijdeachtige smaak. De neus kenmerkt zich door tonen van rood fruit met een kenmerkende uitgesproken toon van groene peper en tonen van zwarte thee. De aanzet is soepel, met zijdeachtige tannines. Ideaal bij de lokale specialiteit eendenborst.






Praktisch: 

Voor wie graag updates wil over wat er leeft in de wereld van de vinologen, dit is een interessante website over de wijnen in Frankrijk. La Revue du Vin de France  is gekoppeld aan het magazine met heel wat artikels rond Saint Mont is La Revue du Vin de France 

Domaine Damiens
L'Eglise - 64330 Aydie
Website * Facebook 

Château de Crouseilles
Route de Madiran - 64350 Crouseilles
Website * Facebook * Instagram  

Monastère de Saint-Mont 
Rue Bernard Tumapaler - 32400 Saint-Mont
WebsiteFacebook * Instagram 

Jazz in Marciac
Website 

Château de Sabazan
32290 Sabazan
Website * Facebook * Instagram 

Met dank aan Toni De Coninck voor het altijd fijne gezelschap de mooie foto's - neem zeker een kijkje op zijn website June. a travel magazine
Met dank aan Les Vins du Sud-Ouest en Grégoire Van den Oostende Breaking-news en 
Alice Bown voor de uitnodiging.